Ne kaldırıldı — ve ne zamandan beri?
Özel uyum başarıları halinde mümkün olan kısaltılmış 3 yıllık vatandaşlığa alınma (§ 10 Abs. 3 StAG a. F.) yalnızca 27 Haziran 2024 ile 29 Ekim 2025 arasında, süreyle sınırlı olarak geçerliydi. 27 Ekim 2025 tarihli Vatandaşlık Kanunu'nu Değiştiren Altıncı Kanun (BGBl. 2025 I Nr. 256), 30 Ekim 2025'te yürürlüğe girerek bu yolu yerine yenisini koymaksızın tamamen kaldırdı. O tarihten bu yana daha yüksek bir dil seviyesi (C1), gönüllü çalışma (Ehrenamt) veya üstün başarılar, § 10 StAG kapsamındaki asgari ikamet süresini artık kısaltmıyor.
Şimdi ne geçerli?
30 Ekim 2025'ten bu yana, hak temelli vatandaşlığa alınma için tek tip olarak § 10 Abs. 1 StAG uyarınca beş yıllık asgari ikamet süresi geçerlidir. Diğer koşullar (B1 düzeyinde dil bilgisi, vatandaşlık testi (Einbürgerungstest), geçimini kendi imkânlarıyla sağlama, sabıkasızlık, özgürlükçü demokratik temel düzene bağlılık beyanı) değişmeden kalmaktadır. Eski başvurular için yasal bir geçiş düzenlemesi getirilmemiştir.
Eski 3 yıllık yola dayanan başvurulara ne oluyor?
Eski hukuki düzenleme döneminde (27 Haziran 2024 ile 29 Ekim 2025 arası) 3 yıllık yola yönelik olarak yapılmış başvurular, kaldırma kararının yürürlüğe girmesinden bu yana idari uygulamada § 8 StAG (takdire bağlı vatandaşlığa alınma — Ermessenseinbürgerung) üzerinden işleme alınmaktadır — bu kapsamda artık yasal bir hak talebi bulunmamaktadır. Geçiş düzenlemesinin bulunmamasına karşı yapılan bir anayasa şikâyetini Federal Anayasa Mahkemesi, 19 Aralık 2025 tarihli kararıyla karara bağlanmak üzere kabul etmemiştir (2 BvR 1792/25) — şikâyet, olağan yargı yolunun tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemez bulunmuştur; esasa ilişkin bir karar verilmemiştir.
Önemli bir ayrım: Alman vatandaşlarının eşleri (§ 9 StAG)
Alman vatandaşlarının eşleri ve kayıtlı hayat ortakları için § 9 StAG'da yer alan bağımsız düzenleme, bu kaldırmadan etkilenmemektedir: Burada, evlilik veya kayıtlı hayat ortaklığının en az iki yıldır sürmesi koşuluyla, üç yıllık hukuka uygun ikamet hâlâ yeterlidir. Bu 3 yıllık imkân kaldırılmamıştır ve kaldırılan § 10 Abs. 3 yoluyla karıştırılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Özel uyum başarıları üzerinden hâlâ 3 yıl sonra vatandaşlığa alınabilir miyim?
Hayır. Özel uyum başarıları halinde mümkün olan kısaltılmış 3 yıllık yol (§ 10 Abs. 3 StAG a. F.) yalnızca 27 Haziran 2024 ile 29 Ekim 2025 arasında geçerliydi ve 27 Ekim 2025 tarihli Altıncı Değişiklik Kanunu (BGBl. 2025 I Nr. 256) ile 30 Ekim 2025 itibarıyla, yerine yenisi konmaksızın kaldırıldı. Artık tek tip olarak § 10 Abs. 1 StAG uyarınca 5 yıllık süre geçerlidir.
C1 dil sertifikası veya gönüllü çalışma süreyi hâlâ kısaltıyor mu?
Hayır — 30 Ekim 2025'ten bu yana ne daha yüksek bir dil seviyesi (C1) ne gönüllü çalışma (Ehrenamt) ne de üstün başarılar, § 10 StAG kapsamındaki asgari ikamet süresini kısaltmaktadır. Vatandaşlığa alınma için B1 dil seviyesi yeterlidir.
3 yıl sonra vatandaşlığa alınma imkânı hâlâ var mı?
Evet, ancak yalnızca § 9 StAG uyarınca Alman vatandaşlarının eşleri ve kayıtlı hayat ortakları için: evlilik veya hayat ortaklığının en az iki yıldır sürmesi koşuluyla üç yıllık hukuka uygun ikamet. Bu düzenleme, § 10 Abs. 3 yolunun kaldırılmasından etkilenmemektedir.