Kanun, aile üyelerinin bir ana başvuru sahibiyle birlikte Alman vatandaşlığını kazanabileceği iki paralel yol tanır:
§ 10 StAG uyarınca hak temelli vatandaşlık — klasik yol. Beş yıldır yasal ve mutat olarak Almanya'da yaşayan ve diğer koşulları karşılayan (B1 dil düzeyi, güvence altına alınmış geçim, geçilmiş vatandaşlık sınavı, ilgili mahkumiyet yokluğu, özgürlükçü demokratik temel düzene bağlılık ve sadakat beyanı) kişinin vatandaşlığa hak kazanma talebi vardır.
§ 10 Abs. 2 StAG uyarınca birlikte vatandaşlık — aile çıpası. Eş ve reşit olmayan çocuklar, 5 yıllık süreyi kendileri henüz karşılamasalar dahi ana başvuru sahibiyle birlikte vatandaşlığa geçirilebilir. Ancak diğer gereklilikler (dil, geçim, sabıkasızlık) onlar için de geçerlidir; çocuklar için gereklilikler yaşa göre hafifletilir.
§ 9 StAG uyarınca eş vatandaşlığı — iki uyruklu evlilikler için yol. Eşlerden biri zaten Almansa, yabancı eş § 9 StAG uyarınca bağımsız olarak vatandaşlığa geçebilir. Süreler, 30 Ekim 2025'te Vatandaşlık Hukukunun Değiştirilmesine İlişkin Dördüncü Yasa ile uyarlandı: önceki üç yıl ikamet ve iki yıl evlilik özel kuralı yerine, o günden bu yana Almanya'da dört yıl yasal ikamet ve iki yıl mevcut evlilik geçerlidir.
Durum 1: Her iki eş de § 10 StAG'yi kendileri karşılıyor
En sık görülen bu durumda her iki eş de en az beş yıldır yasal olarak Almanya'da yaşar ve koşulları her biri kendi şahsında getirir. Hukuken iki ayrı vatandaşlık başvurusu yapabilir veya bir eşin ana başvuru sahibi, diğerinin birlikte vatandaşlığa geçirilen olarak yer aldığı ortak bir başvuru yapabilirler. İdare harcı her halükârda yetişkin başına 255 Euro'dur; ayrı başvurularda yani iki tekil harç, ortak bir başvuruda da kişi başına tam harç olur, çünkü bir kombinasyon indirimi öngörülmemiştir. Ortak hareket etmenin pratik avantajı, aynı vatandaşlık idaresinde toplu işlemde yatar — özdeş ek belge talepleri, sadakat beyanı için ortak bir randevu, ortak bir belge randevusu.
Durum 2: Bir eş süreyi getirir — § 10 Abs. 2 uyarınca birlikte vatandaşlık
Sık görülen durum, yalnızca bir eşin 5 yıllık süreyi zaten karşıladığı, diğerinin ise daha kısa süredir Almanya'da yaşadığı durumdur. Burada § 10 Abs. 2 StAG uyarınca birlikte vatandaşlık devreye girer. Süreyi karşılayan eş ana başvuruyu yapar, diğer eş birlikte vatandaşlığa geçirilen olarak alınır. Birlikte vatandaşlığa geçirilen eşin tam 5 yıllık süreyi belgelemesi gerekmez, ancak içeriksel koşulları (yeterli Almanca bilgisi, güvence altına alınmış geçim, ilgili mahkumiyet yokluğu, bağlılık ve sadakat beyanı) kural olarak karşılaması gerekir. Uygulamada B1 düzeyinde kendi dil belgesi (telc, Goethe, ÖSD, DTZ) beklenir; idarenin ailenin toplam gelirini dikkate alması, geçim ortak olarak güvence altına alındığında § 10 Abs. 1 Nr. 3 StAG uyarınca öngörülmüştür.
Durum 3: Eş zaten Alman — § 9 uyarınca eş vatandaşlığı
Bir eş Alman vatandaşlığına zaten sahipse (örn. doğumla veya daha önceki bir vatandaşlıkla), aile birleşimi sorusu farklı sorulur. Yabancı eş, § 9 StAG uyarınca kendi vatandaşlık başvurusunu yapar. 30 Ekim 2025'ten bu yana sertleştirilmiş süreler geçerlidir: Almanya'da dört yıl yasal ikamet ve Alman eşle iki yıl mevcut evlilik. Diğer gereklilikler (B1 Almanca, vatandaşlık sınavı, güvence altına alınmış geçim, sabıkasızlık, bağlılık, sadakat beyanı) § 10 uyarınca hak temelli vatandaşlıktaki gibi geçerlidir. 5 yıllık süreyi beklemeye göre avantaj, daha kısa ikamet süresinde yatar. Hangi yolun doğru olduğunu bireysel durum belirler; vakaya özgü bir değerlendirmeyi göç hukuku uzmanı bir avukat üstlenir.
Reşit olmayan çocuklar kural olarak § 10 Abs. 2 StAG uyarınca birlikte vatandaşlıkla, vatandaşlığa geçen ebeveynle birlikte dikkate alınır. Uygulamada üç yaş grubu ayırt edilir:
- 16 yaş altı: Çocuklar ebeveynle birlikte vatandaşlığa geçirilir. Kendi dil bilgisi ilke olarak talep edilmez. Harç çocuk başına 51 Euro'dur.
- 16 ile 18 yaş arası: Birlikte vatandaşlık mümkün kalır, ancak bu yaştaki gençler kural olarak B1 düzeyinde kendi dil belgesini sunar. Vatandaşlık sınavı da 16 yaşından itibaren beklenir. Birlikte vatandaşlık ebeveyn başvurusuyla birlikte yapıldığı sürece harç 51 Euro kalır.
- 18 yaştan itibaren: Yetişkin çocuklar tam 5 yıllık süre ve tam harçla (255 Euro) § 10 StAG uyarınca kendi vatandaşlık başvurusunu yapar.
Kendine özgü bir durum, § 4 StAG uyarınca doğumla Alman vatandaşlığının kazanılmasıdır. 27 Haziran 2024'ten bu yana Almanya'da doğan ve en az bir ebeveyni beş yıldır yasal olarak Almanya'da yaşayan çocuklar Alman vatandaşlığını doğumla kazanır — vatandaşlığa geçirilmeleri gerekmez. Bu biçimsel olarak bir vatandaşlığa kabul değil, § 4 Abs. 3 StAG uyarınca yasal bir otomatizmdir ve özellikle genç aileler için önemlidir.
Somut belge listesi eyalete ve belediyeye göre değişir; aşağıdaki belgeler kural olarak beklenir:
Tüm aile üyeleri için:
- geçerli pasaport (biyometrik) ve güncel vesikalık
- apostilli ve onaylı çevirili doğum belgesi
Ana başvuru sahibi için (§ 10 StAG):
- en az beş yıldır ikamet izni (tüm kopyalar kronolojik)
- B1 veya üzeri dil sertifikası (orijinal ve kopya)
- vatandaşlık sınavı belgesi
- son on iki ayın gelir belgeleri (vergi kesinti belgeleri, hesap dökümleri, gerekirse serbest çalışanlarda vergi tahakkukları)
- Federal Sicil'den sabıka kaydı, ilgili yurt dışı kalışlarda ek olarak köken ülkeden
- özgürlükçü demokratik temel düzene bağlılık beyanı (yazılı)
- sadakat beyanı (idaredeki randevuda şahsen verilir)
Birlikte vatandaşlığa geçirilen eş için:
- apostilli ve onaylı çevirili evlilik belgesi
- kendi dil sertifikası
- kendi gelir belgeleri veya hane gelirinin geçimi ortak güvence altına aldığına dair belge
- kendi sabıka kaydı
Reşit olmayan çocuklar için:
- doğum belgesi ve gerekirse okul belgesi
- 16 yaşından itibaren kendi dil sertifikası ve vatandaşlık sınavı belgesi
- güncel vesikalıklar
Onaylı çeviriler yalnızca Almanya'da bir eyalet mahkemesi (Landgericht) önünde yemin etmiş tercümanlar tarafından yapılır. Ülke çapı bir veritabanını eyalet adalet idareleri justiz-dolmetscher.de altında tutar.
Vatandaşlık için idare harçları § 38 StAG ve Vatandaşlık Harç Yönetmeliği'nde düzenlenir:
- yetişkin başına 255 Euro
- bir ebeveynle birlikte vatandaşlığa geçirilen reşit olmayan çocuk başına 51 Euro
- vatandaşlık sınavına katılım için 25 Euro harç (16 yaşından itibaren kişi başına)
İki yetişkin ve 16 yaş altı iki çocuktan oluşan dört kişilik bir aile örneği:
| Kalem | Adet | Tekil harç | Toplam |
|---|---|---|---|
| Yetişkin idare harcı | 2 | 255 € | 510 € |
| Çocuk idare harcı (birlikte vatandaşlık) | 2 | 51 € | 102 € |
| Vatandaşlık sınavı | 2 | 25 € | 50 € |
| İdare maliyetleri toplamı | 662 € | ||
| Onaylı çeviriler (tahmini 6 belge × 40 €) | 240 € | ||
| Gerekirse apostiller ve yan masraflar | değişken |
Bu resmi maliyetlere — bireysel duruma göre — B1 sertifikası yoksa dil kursu masrafları ile başvuru asistanlığı için hizmet ücreti eklenir. civitas. aile paketi şu anda 449 Euro'dur ve tüm aile üyeleri için sihirbaz yönlendirmesini, bireysel belge kontrol listesini, yeminli tercümanlara aracılığı ve ortak başvuru formunun doldurulmasını kapsar. Tüm paketlere genel bakış Fiyatlar ve paketler altında bulunur.
Başvuru, ailenin ikamet yerindeki vatandaşlık idaresine yapılır. Kuzey Ren-Vestfalya'da bu çoğu zaman şehir değil, yetkili ilçedir (Kreis). Sunum, belediyeye göre online (EfA-NRW portalı veya bir eyalet hizmet hesabı üzerinden) veya kâğıt yoluyla yapılır. İkamet yeri için hangi yolun açık olduğunu şu yazı açıklar: Vatandaşlığa online mı, posta yoluyla mı?.
Başvuru geldikten sonra idare belgeleri inceler, gerektiğinde ek belge ister ve şahsi görüşmeyi belirler. Aile başvurularında kural olarak tüm yetişkinler (ve 16 yaşından itibaren çocuklar) birlikte gelir. Sadakat beyanı, idarenin bir çalışanı önünde şahsen verilir; 16 yaş altı çocuklar için ebeveynler vekaleten imzalar. İşlem süresi belediyeye çok bağlıdır ve 2026'da sekiz ile on sekiz ay arasında, belirgin birikim yaşayan idarelerde üzerinde de seyreder. Vatandaşlık belgelerinin teslimi çoğu zaman bir vatandaşlık töreni kapsamında birlikte yapılır.
Aile başvurusunun somut olarak nereye yapılacağı ikamet yerine bağlıdır. İdare adresi, işlem süresi aralıkları ve alışılmış başvuru yolunu içeren şehre özgü genel bakışlar tutuyoruz:
Vatandaşlık idareleri, yayınlarında ve belediyeler birliği belgelerinde, aile başvurularını tipik olarak üç gerekçenin geciktirdiğini düzenli olarak bildirir:
- Bir aile üyesinin eksik belgeleri, tüm aile başvurusu için ek belge istenmesine yol açar. Örneğin apostilli evlilik belgesi eksikse, tüm aile üyelerinin dosyaları sonradan sunulana dek bekler.
- Onaysız çeviriler kabul edilmez. Çeviriler Almanya'da bir eyalet mahkemesi önünde yemin etmiş tercümanlar tarafından yapılmalıdır; online hizmetler veya apostilsiz yurt dışı çevirileri yeterli değildir.
- Aile geneli için eksik gelir belgesi. Birlikte vatandaşlığa geçirilen eşin kendi geliri yoksa, kural olarak aile gelirinin geçimi ortak güvence altına aldığına dair belge yeterlidir. Bu açıkça ortaya konmazsa idare ek belge ister.
- Yetersiz kalitede vesikalıklar. ICAO standardına göre biyometrik vesikalıklar zorunludur. Gözleri kapalı veya başı eğik çocuk vesikalıkları düzenli olarak reddedilir.
- 16 yaşından itibaren gençlerde eksik dil belgesi. 16 veya 17 yaşındaki çocuklar birlikte vatandaşlığa geçirilecekse, kural olarak kendi B1 belgesi ve geçilmiş bir vatandaşlık sınavı beklenir — gençlerin olduğu ailelerde sıkça gözden kaçan bir nokta.
Bu noktalar bireysel hukuki danışmanlık değil, tekrar eden süreç gözlemleridir. Karmaşık durumlarda (örn. patchwork aileler, ayrı yaşayan eşler veya önceki evliliklerden çocuklar) göç hukuku uzmanı bir avukattan bireysel danışmanlık önerilir.
16 yaş altı çocuklar kendi dil belgesi olmadan birlikte vatandaşlığa geçirilebilir mi?
Evet. 16 yaş altı çocuklar için kural olarak kendi dil belgesi talep edilmez. Birlikte vatandaşlık, ebeveyn başvurusuyla birlikte 51 Euro harçla yapılır. 16 yaşından itibaren kural olarak kendi B1 sertifikası ve vatandaşlık sınavı beklenir.
Ortak bir aile başvurusu idare harcı tasarrufu sağlar mı?
Hayır. İdare harcı yetişkin başına 255 Euro ve birlikte vatandaşlığa geçirilen çocuk başına 51 Euro'dur — ortak ya da iki ayrı başvuru yapılmasından bağımsız. Ortak hareket etmenin pratik avantajı toplu işlemde, ortak randevularda ve tek bir vatandaşlık töreninde yatar.
§ 10 Abs. 2 (birlikte vatandaşlık) ile § 9 (eş vatandaşlığı) arasındaki fark nedir?
§ 10 Abs. 2 StAG, ana başvuru sahibi 5 yıllık süreyi karşıladığında eşin birlikte vatandaşlığa geçirilmesine izin verir. § 9 StAG ise diğer eş zaten Almansa bağımsız eş vatandaşlığıdır; 30.10.2025'ten bu yana dört yıl yasal ikamet ve iki yıl evlilik talep eder.
Bürgergeld alımı aile başvurusunu etkiler mi?
Evet, kural olarak. § 10 Abs. 1 Nr. 3 StAG, kendisi ve nafaka yükümlüsü olunan aile üyeleri için geçimin SGB-II veya SGB-XII yardımları alınmadan güvence altında olmasını talep eder. Kanun, kusur olmaksızın çalışamaz olma gibi istisnalar tanır.
18 yaş üstü çocuklar hâlâ aile paketinde vatandaşlığa geçebilir mi?
18 yaşından itibaren yetişkin çocuklar tam 5 yıllık süre ve tam harçla (255 Euro) § 10 StAG uyarınca kendi vatandaşlık başvurusunu yapar. § 10 Abs. 2 StAG anlamında bir birlikte vatandaşlık mümkün değildir; ancak başvuru asistanlığının aile paketi bunları organizasyonel olarak bir araya getirebilir.
civitas. bir başvuru asistanıdır, ne bir kurum ne de bir avukatlık bürosudur. Sihirbaz aileleri tek bir hesapla destekler ve ana başvuru sahibi, eş ve çocuklar için gereklilikler arasında paralel olarak yönlendirir. Belge kontrol listesi aile üyesi başına dinamik olarak oluşturulur ve Türkçe-Almanca veya diğer dil kombinasyonları için tercüman aracılığı toplu indirimle yürütülür. Ortak başvuru, yetkili vatandaşlık idaresine sunum için eksiksiz bir PDF paketi olarak hazırlanır.
§ 8 StAG takdirine değen durumlar için veya Türk vatandaşlık hukuku soruları için — örneğin Alman vatandaşlığından sonra Mavi Kart yoluyla yeniden kazanım — uzmanlaşmış avukatlık bürolarına veya Mavi Kart konulu ayrı kılavuza yönlendirme yapılır.
İlgili yazılar:
- Vatandaşlığa online mı, posta yoluyla mı başvurmalı?
- Ukrayna vatandaşları için Alman vatandaşlığı
- Mavi Kart ve vatandaşlık — 2024 reformu
- Vatandaşlığın koşullarına genel bakış
Hukuki uyarılar: Bu yazı, Vatandaşlık Kanunu'nun (StAG) 30 Ekim 2025 tarihli Dördüncü Değişiklik Yasası sonrası metnindeki hukuki durumu sunar. Bireysel hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. civitas. özel bir başvuru asistanı olup bir kurum değildir. Bireysel hukuki sorular için — özellikle patchwork durumları, § 8 StAG takdire bağlı vatandaşlık, önceki bir vatandaşlığın yeniden kazanımı veya zor belge durumlarında — göç hukuku uzmanı bir avukat danışmanlığı mevcuttur.
Quellen & Methodik anzeigen
- Vatandaşlık Kanunu (StAG) — 30.10.2025 tarihli metin, gesetze-im-internet.de/stag
- § 38 StAG'ye ilişkin Vatandaşlık Harç Yönetmeliği
- Federal İdare Dairesi — vatandaşlık sürecine ilişkin bilgiler (bva.bund.de)
- Göç ve Mülteciler Federal Dairesi — vatandaşlık sınavına ilişkin (bamf.de)
- Alman Belediyeler Birliği — vatandaşlık hukuku değişiklikleri ve 2025 belediye idari uygulamasına ilişkin basın açıklaması
Tüm kaynakların güncelliği: Mayıs 2026.